Yüzlerce yıl boyunca milyonlarca insanın gelip geçtiği, tarihin acılarına, zaferlerine ve dönüşümüne tanıklık etmiş bir meydan düşünün. Burası Paris’in kalbi sayılan Place de la Concorde… Fakat burası Eyfel Kulesi’nin gölgesinde duran bir geçit değil.
Bu meydan, Fransız monarşisinin çöküşünden cumhuriyetin doğuşuna kadar uzanan derin bir geçmişin sessiz şahidi. Lakin burada yükselen ve göğe uzanan bir anıt var ki, geçmişi sırf Fransız tarihine değil, Mısır’ın kadim sırlarına kadar uzanıyor: Luksor Dikilitaşı.
Yaklaşık olarak 200 yıldır Paris’in sekizinci bölgesinde bulunan Place de la Concorde Meydanı, antik Mısır’dan günümüze ulaşan inanılmaz bir yapıta konut sahipliği yapıyor. Kent sakinlerinin ve turistlerin hayranlıkla izlediği bu görkemli yapı, 3 bin yıldan fazla bir geçmişe sahip. Kırmızı granitten oyulmuş bu anıt, MÖ 1250 civarında Mısır Firavunu II. Ramses’in buyruğuyla inşa edildi ve sonrasında Fransa’ya armağan edildi.
ÖZEL TASARLANAN BİR GEMİYLE NİL NEHRİ’NDEN PARİS’E GETİRİLDİ
Orijinalde Mısır’daki Luksor Tapınağı’nın girişinde yer alan iki dikilitaştan biri olan bu yapı, 1830’ların başında Nil Nehri’nden özel olarak tasarlanan bir gemiyle Paris’e getirildi. 1836 yılında, Fransız İhtilali sırasında halkın idamları izlediği tarihi Concorde Meydanı’nın ortasına, Kral Louis-Philippe’in isteğiyle dikildi.
Yüzyıllardır meydanın tam ortasında yükselen bu anıt, tarih meraklılarının ve turistlerin ilgi odağı oldu. Yüzeyi dört istikamete bakan hiyerogliflerle bezeli olan dikilitaşın, uzun müddettir tüm sırlarının çözüldüğü düşünülüyordu. Fransız Mısır bilimci François Chabas, 19. yüzyılda bu hiyerogliflerin büyük kısmını çözümlemiş ve kamuoyuna sunmuştu. Lakin çağdaş bilim, bu taşın hâlâ konuşacak çok şeyi olduğunu kanıtladı.
YENİ KEŞİF VE YEDİ KAPALI MESAJ
Covid-19 pandemisi sırasında başlayan çalışmalar, Luksor Dikilitaşı’nın bugüne kadar fark edilmemiş yeni sırlarını ortaya çıkardı. Paris-Sorbonne Üniversitesi’nde vazifeli Mısır bilimci Dr. Jean-Guillaume Olette-Pelletier, Olimpiyatlar öncesi başlatılan onarım kapsamında anıtın zirvesine çıkma müsaadesi alan birinci uzman oldu. Bu tarihi fırsat sayesinde, dikilitaşın doruğuna ulaşarak ayrıntılı müşahedeler yaptı ve yedi saklı bildirinin izini sürdü.
Dr. Olette-Pelletier, dikilitaşta yer alan birtakım hiyerogliflerin içinde sadece özel olarak eğitilmiş şahıslarca anlaşılabilecek ‘kripto-hiyeroglifler’ olduğunu belirtti. Bunlar, ilahların lisanı olarak kabul edilen, halkın değil, yalnızca ruhban sınıfının ve seçkinlerin okuyabildiği bilinmeyen yazılardı.
DİKİLİTAŞTA NELER SAKLI?
Anıtın batı cephesi, antik Mısır’da sadece Nil Nehri’nden gelen soyluların görebileceği halde tasarlanmıştı. Bu cephede, Firavun II. Ramses’in İlah Amon’a adak sunduğu sahne yer alıyor ve bu imaj, bir cins tanrısal meşruiyetin görsel sözü olarak kabul ediliyor.
Diğer yandan doğu cephesinde, Ramses’in başlığında yer alan ince boğa boynuzları dikkat çekiyor. Olette-Pelletier’e nazaran, bu ayrıntı ‘ka’ kelimesine yani hayat gücüne yapılan sembolik bir gönderme. Bulunan kapalı iletilerden biri ise daha dikkat cazibeli: ‘Amun’un ka-kuvvetini yatıştırın!”
Bilim insanına nazaran bu söz, insanların doğuştan getirdikleri lakin vakit zaman yıkıcı olabilen yaşamsal güçlerinin rabler aracılığıyla dengelenmesi gerektiğini anlatıyor. Bu çeşit bildiriler, Antik Mısır’ın sırf fizikî değil, tıpkı vakitte spiritüel sistemini de anlamaya yönelik değerli ipuçları sunuyor.
Dr. Jean-Guillaume Olette-Pelletier tarafından Luksor Dikilitaşı’nda tespit edilen yedi bilinmeyen iletinin tam metinleri şimdi yayımlanmadı. Bu bildirilerin ayrıntıları, Montpellier Üniversitesi’nde yayımlanacak olan ENIM-Montpellier Egyptology Journal mecmuasında yer alacak bir makalede sunulacak.
KARDEŞ ‘DİKİLİTAŞ’ DAHA FAZLASINI BARINDIRIYOR OLABİLİR
Paris’teki dikilitaş, Luksor’daki ikizinden biraz daha kısa. Dr. Olette-Pelletier’in belirttiğine göre, Mısır’daki dikilitaş tam olarak birebir yapıda değil ve bu da onu daha fazla zımnî bildiri barındırma potansiyeline sahip kılıyor. Araştırmacının bu kardeş yapı üzerinde de emsal bir tahlil yapıp yapmadığı şimdi net değil. Lakin dikkatler artık bu ikinci dikilitaşta olabilir.
Uzmanlara nazaran bu keşif, sırf bir arkeolojik bulgu değil, tıpkı vakitte II. Ramses’in kadim mirasına da ışık tutuyor. MÖ 1279-1213 yılları ortasında karar süren ve 66 yıl boyunca tahtta kalan bu büyük firavun hem savaşçı hem de inşa ettirdiği devasa yapılarla anılıyor.
Daily Mail’in ‘Scientist discovers 7 secret messages hidden on Paris’ Egyptian Obelisk’ başlıklı haberinden derlenmiştir.
