ULUSLARARASI Adalet Divanı (UAD), İsrail’in, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı’nın (UNRWA) faaliyetlerini yasaklayan maddesiyle ilgili istişare görüşmelerine bugün başlıyor. Hollanda’nın idari başşehri Lahey’deki Barış Sarayı’nda halka açık yapılacak duruşmalarda 39 ülkenin yanı sıra Arap Ligi, İslam İşbirliği Teşkilatı, Afrika Birliği ve BM de sunum yapacak. İsrail idaresi, Ekim 2024’te Hamas’la işbirliği yapmakla suçladığı UNRWA’nın topraklarında faaliyet göstermesini yasaklamış; bu yasak Ocak 2025’te yürürlüğe girmişti. UNRWA, 18 aydır süren savaş nedeniyle yerlerinden olan ve açlıkla savaşan yüz binlerce Filistinli için can simidi pozisyonunda.
TÜRKİYE İHLALLERE VURGU
Türkiye Dışişleri Bakanlığı, UAD’deki duruşma sürecinde 30 Nisan’da yapacağı sunumla İsrail’in de taraf olduğu 1946 tarihli BM Ayrıcalıkları ve Dokunulmazlıkları Sözleşmesi’ne dikkati çekerek, İsrail’in UNRWA’yı yasaklama kararının hukuksal destekten mahrum olduğunu anlatacak. Tüm ülkelerin ve kuruluşların sunumların akabinde Divan yargıçları 4 yahut 6 aylık bir mühlet içerisinde görüşlerini açıklayacak. UAD’nin verdiği müşavere görüşleri bağlayıcı olmamakla birlikte, 1946 tarihli BM Ayrıcalık ve Muafiyetlerine Dair Mukavele, “bir üye devletle BM ortasında uyuşmazlık çıkması halinde, UAD’den müracaat görüşü isteneceğini ve bu görüşün taraflarca kesin olarak kabul edileceği” sözünü içeriyor. Müracaat görüşü, İsrail’in UNRWA’ya yönelik kısıtlamalarının kaldırılmasını ve Filistinlilere yönelik insani yardımın yine sağlanmasını mecburî kılabilir.
İsrail ordusunun dün Gazze Şeridi’nin çeşitli bölgelerine düzenlediği ataklarda, 35 Filistinli hayatını yitirdi.
ABD’DEN DAYANAK ALIYOR
UNRWA’nın Gazze’deki 13 bin çalışanından birkaçının Hamas’ın ataklarına katıldığını savunan ve Hamas karargâhı olduğu savıyla UNRWA’ya bağlı tesisleri amaç alan İsrail’in siyaseti, ABD’de Donald Trump idaresinden dayanak görüyor. Joe Biden periyodunda Hamas’ın 7 Ekim taarruzları kurbanlarının aileleri UNRWA’ya karşı 1 milyar dolarlık tazminat davası talebinde bulunmuştu. Lakin müracaat BM’nin ABD mahkemelerindeki dokunulmazlığı münasebet gösterilerek reddedilmişti. Trump yönetimindeki ABD Adalet Bakanlığı ise UNRWA’nın BM’nin kendisi değil ona bağlı bir kuruluş olduğu gerekçesiyle kararı bozarak, BM ajansının ABD’de yargılanmasının önünü açtı.
Toplamda 6 milyon Filistinli mülteciye takviye sağlayan UNRWA, İsrail bombardımanı altındaki Gazze’deki en önemli insani yardım sağlayıcısı pozisyonunda.
GOOGLE ÜZERİNDEN KARALAMA PEŞİNDE
UNRWA’ya yönelik savaşını yasal göstermeye çalışan İsrail hükümeti, arama motoru Google’a verdiği reklamlar aracılığıyla yardım kuruluşunu karalıyor. Google’da “UNRWA” araması yapıldığında kullanıcılar birinci sırada çıkan sponsorlu içeriklerle BM kuruluşunun “yalanları ve terörle kontaklarının ifşa edildiği” bir siteye yönlendiriliyor. İsrail Ulusal Dijital Ajansı’na bağlı olan sitede sırf UNRWA değil, Gazze Şeridi’ndeki insani krize dikkat çeken raporlar yayınlayan Memleketler arası Af Örgütü (Amnesty International) üzere başka milletlerarası yardım kuruluşları da “İsrail düşmanı olmak ve Hamas’a yardım etmekle” suçlanıyor.
