İstanbul’da yaşayan ve Ramazan Bayramı tatili için Sakarya’nın Sapanca ilçesinde bungalov kiralayan bir aile, konakladıkları yapının yatak odasında ampul içine gizlenmiş bir kamera fark edince büyük bir şok yaşadı.
İddiaya nazaran hem yatak odasını hem de jakuziyi gören pozisyonda yer alan bâtın kamera üzerine aile, polis merkezine giderek şikâyette bulundu. Emniyet takımları olay yerine gelerek bungalovda bulunan tüm elektronik aygıtlara el koydu ve inceleme başlattı.
Olayın akabinde yaşadıklarını toplumsal medyada paylaşan M.K. isimli vatandaş “Evinizde oturun ve emniyetli yerlerde konaklayın. Lütfen benim düştüğüm duruma düşmeyin. Bu işin peşini bırakmayacağım lakin 7 yaşındaki kızım, sabahın altısında asayiş gruplarıyla birlikte Sapanca İlçe Emniyet Müdürlüğü’nde saatler geçirdi. Yazıklar olsun size! Özel hayatı ihlal eden bu işletme, sonraki gün ‘Yerimiz müsaittir, konuklarımızı bekleriz’ biçiminde yayın yaptı. Saklı kameraya dikkat, benden söylemesi” tabirlerini kullandı.
Konuya ait İHA’ya açıklamalarda bulunan Sapanca Villa ve Bungalov İşletmecileri Derneği (SAVİBU) Başkanı Ali Safa Alaçam ise yaşanan olaydan ötürü üzgün olduklarını lisana getirerek, “Şu an kamerayı kimin yerleştirdiği aşikâr değil, sabotaj ihtimali dahil tüm olasılıklar değerlendiriliyor” dedi.
Sakarya Valiliği’nden bahse ait yapılan açıklamada, “İlimiz Sapanca ilçesinde bir bungalov konaklama tesisinde kamera ile izleme yapıldığına dair birtakım tezlerin kamuoyuna yansıması üzerine, Sakarya Valiliğimizce bahse ait derhal harekete geçilmiştir. Kelam konusu olayla ilgili olarak yetkili kolluk kuvvetleri ve ilgili idari üniteler acilen görevlendirilmiş; hem isimli hem de idari tahkikat başlatılmıştır” tabirleri yer aldı.
Tüm bu yaşananlar, otel ve bungalovlarda güvenlik tedbirlerinin ne kadar değerli olduğunu da bir kere daha gözler önüne serdi. Bilhassa mahremiyetin ihlali manasına gelen bâtın kamera olayları, vatandaşların bu cins yerlerde konaklarken nelere dikkat etmesi gerektiği sorusunu da beraberinde getirdi.
‘KIRSAL BÖLGELERDEKİ İŞLETMELERE YÖNELİK ALGI DEĞİŞEBİLİR’
Turizm Otelcileri Derneği Kurucu Onursal Başkanı Alican Aksu, yaşanan olayın önemli bir güvensizlik duygusu oluşturabileceğine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Zaten son yaşadığımız otel yangınının akabinde insanların otellere bakış açısı değişti. Artık vatandaşlar, konaklayacakları otelde yangın merdiveni var mı diye soruyor, hatta yangın aksiyon planlarını bile sorguluyorlar. Uygunsuz bulduğu ya da itimat vermeyen bir ortamda artık kimse konaklamak istemiyor. Bu son yaşanan olay da ruhsal bir tesir yaratacaktır. Kent otelciliğinde, bilhassa memleketler arası markalar bu durumdan fazla etkilenmeyebilir; lakin kırsal bölgelerdeki küçük işletmelere yönelik algı değişebilir.”
‘KAMERA VE SES KAYDI ÜZERE BAHİSLERDE SERTİFİKASYON SİSTEMİ GETİRİLEBİLİR’
Turizmci ve Toplum Psikoloğu Dr. Ali Bilir ise “Bugün birçok küçük ölçekli konaklama tesisi, kayıt dışı ya da yetersiz kontrolle hizmet veriyor. Lokal idareler, ilçe turizm müdürlükleri ve ilgili bakanlık üniteleri, bu tesisleri periyodik olarak denetlemeli. Kontroller yalnızca paklık ya da yangın yönetmeliğiyle hudutlu kalmamalı; saklılık, güvenlik ve teknolojik aygıtlar açısından da ayrıntılı denetimler yapılmalı. Bilhassa kamera ve ses kaydı üzere hususlarda sertifikasyon sistemi getirilebilir. Bu tesislerin makul bir güvenlik kontrolünden geçmiş olduğunu belgeleyen simgeler, tüketicinin şuurlu tercihte bulunmasına da imkan sağlar” tabirlerini kullandı.
NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Bu usul işletmelerde dikkat edilmesi gerekenlere de değinen Dr. Ali Bilir, “İlk evvel tesisin resmi dokümanları ve lisanslı olup olmadığına bakılmalı. Toplumsal medya ya da bilinmeyen internet siteleri üzerinden yapılan rezervasyonlardan kaçınılmalı. Muteber platformlardan, kullanıcı yorumları yüksek olan, geçmişte olumlu tecrübe yaşanmış tesisler tercih edilmeli” dedi ve ekledi:
“Odaya girildiğinde bilhassa yatak başı, banyo, jakuzi, priz içleri, duman detektörleri ve dekoratif nesneler dikkatle incelenmeli. Ampul içleri ya da saat üzere göze batmayan objelere gizlenmiş kamera sistemleri geçmişte de görülmüş hadiseler ortasında. Ayrıyeten odada cep telefonuyla Wi-Fi ağı taraması yapılabilir. Bilinmeyen aygıtlar tespit edilirse kesinlikle şüphelenilmeli.”
‘ODA KARARTILARAK CEP TELEFONUNUN FENERİYLE PRİZ İÇLERİ İNCELENMELİ’
Sosyal medyada önerilen ışık yansıması ya da fenerle tarama prosedürlerinin temel seviyede işe yarayabileceğinin altını çizen Dr. Ali Bilir, “Gizli kameraların birçok, lens yapısı gereği ışığı geri yansıttığından bu cins denetimler manalıdır. Bilhassa oda karartılarak cep telefonunun feneriyle priz içleri, lambalar ve nesneler dikkatlice incelenebilir. Ayna testi, uzaktan kumanda ile kızılötesi denetim üzere sistemler de destekleyici olabilir. Otellerde, güvenlik açısından çelik kasaların ya da sabitlenen aynaların art tarafları da dikkatle incelenmeli” dedi.
‘KALEM, PRİZ, DUMAN DEDEKTÖRÜ YA DA USB ADAPTÖRÜ BİÇİMİNDE TASARLANMIŞ SAKLI KAMERALAR VAR’
Bilişim Teknolojileri Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık ise “Ne yazık ki, internet üzerinden basitçe temin edilebilen kalem, priz, duman detektörü ya da USB adaptörü formunda tasarlanmış bilinmeyen kameralar, makûs niyetli bireyler tarafından mahrem alanlara yerleştirilebiliyor” dedi ve şu bilgilerin altını çizdi:
— Bir odada ya da tuvalette bâtın kamera olup olmadığını anlamak için dikkatli bir müşahede kural. Bilhassa duman detektörleri, prizler, saatler, avizeler, TV altları üzere alanlar denetim edilmeli. Kırmızı ya da mavi renkte daima yanan küçük bir ışık fark ederseniz, bu bir kayıt aygıtının çalıştığına işaret edebilir.
— Ayrıyeten cep telefonunuzun kamerasını gece moduna alarak ışık kaynağı olmayan bir odada tarama yapabilir, kızılötesi ışık yayan kameraları bu formda tespit edebilirsiniz. Tıpkı biçimde, Bluetooth ve Wi-Fi taraması yapan taşınabilir uygulamalarla ortamdaki yabancı aygıtlar da denetim edilebilir. Kuşkulu bir durum fark edildiğinde vakit kaybetmeden emniyet ünitelerine başvurulmalı.
‘BU CİNS İHLALLER SADECE BİREYLERİN MAHREMİYETİNİ ZEDELEMEKLE KALMAZ’
Bu tıp ihlallerin sırf kişinin mahremiyetini zedelemekle kalmayacağına tıpkı vakitte önemli ruhsal travmalara da yol açabileceğine dikkat çeken Dr. Ali Bilir, “Tatil dediğimiz şey, insanın zihnini boşaltıp huzur bulduğu bir süreç. Orada bir ihlal yaşanması; itimat kaybı, kaygı, öfke ve çaresizlik üzere hislere neden olur. Bayanlar, çocuklu aileler, yalnız seyahat eden bireyler bu şekil olaylardan daha derin etkilenir. Toplumda güvenlik duygusu sarsıldığında yalnızca kişisel tercihler değil, toplumsal alakalar ve kamusal ömür da etkilenir” sözlerini kullandı.
